چنانچه قبل از ركوع يادش بيايد ، بايد آن را به جا آورد يا اگر ركوع را فراموش كرده تا قبل از سجده واگر سجده را فراموش كرده تا قبل از ركوع ركعت بعد ، بايد آن را به جا آورد . 1 مستند قاعده : بر اعتبار قاعدهء ياد شده به روايات 2 واجماع 3 استدلال كرده‌اند . قاعدهء اجتماع امر ونهى - - ) اجتماع امر ونهى قاعدهء إجزاء - - ) إجزاء قاعدهء إحترازيةُ القيود قاعدهء إحترازيةُ القيود : از قواعد كاربردى در فقه . قاعدهء ياد شده عبارت است از انتفاى شخص حكم با انتفاى قيد آن . از آن در أصول فقه سخن گفته‌اند . مفاد قاعده : چنانچه خطابي مشتمل بر حكم وقيد آن وارد شود ؛ خواه قيد ، متعلق حكم باشد ، مانند « اكرام » در « أكرِمِ الفقير » يا موضوع حكم ، مانند « فقير » در مثال ياد شده يا شرط آن ، مانند « إذا زالَتِ الشَمسُ فَصَلّ » يا غايت آن ، مانند « صُم إلىَ الليل » ويا وصف موضوع ، مانند « عادل » در « أكرم الفقير العادل » . در همه اين حالات ، براي كلام دو مدلول وجود دارد . يكى مدلول تصورى ، كه مراد از آن اخطار معناى كلام در ذهن شنونده است وديگرى مدلول تصديقي جدّى وآن حكم شرعىِ ابراز شده با آن خطاب است . بدون شك ، آنچه در مرحلهء مدلول تصورى كلام به ذهن مىآيد ، صورتِ [ هيئت ] حكمي مرتبط با قيد است . از دخول قيد در هيئتى كه مدلول دلالت تصورى كلام است ، كشف مىشود كه آن قيد در مدلول تصديقي جدّى آن كلام نيز داخل است ؛ بدين معنا كه قيد در آن حكم شرعي خاص اخذ شده است . به عنوان مثال ، در « أكرم الفقير العادل » مىفهميم وجوب اكرام ابراز شده در اين خطاب ، متوجه فقير عادل است وعدالت مطابق

--> ( 1 ) . تحفة الأبرار 2 / 29 ؛ كشف الغطاء 3 / 402 ؛ جواهر الكلام 12 / 238 - 250 ؛ 274 و 282 ؛ مهذب الاحكام 7 / 22 ( 2 ) . وسائل الشيعة 6 / 315 - 316 ( 3 ) . جواهر الكلام 12 / 282 - 283 .